Zespół jelita nadwrażliwego jest zaburzeniem czynnościowym właściwej pracy jelit. Zaburzeniem nie związanym absolutnie z wadliwą budową anatomiczną, obecnością guzów lub innych przypadków chorobowych jelita, czy również defektów biochemicznych.
Podstawowe dolegliwości zespołu to zaburzenia defekacji, wzdęcia i bóle brzucha. Obraz kliniczny choroby jest bardzo różny, co niestety nie ułatwia pracy lekarzowi. Warunkiem rozpoznania zespołu są ciągłe albo nawracające dolegliwości utrzymujące się przynajmniej w ciągu 3 miesiącach. Typowe jest stopniowe pojawianie się objawów chorobowych w późnym okresie dojrzewania. Ich charakter jest stały i nie ulega zmianie w trakcie całego życia chorego. Bóle brzucha są niecharakterystyczne. Zazwyczaj zlokalizowane w lewym podbrzuszu. Często nasilają się po jedzeniu, a łagodnieją lub ustępują po oddaniu stolca i gazów.
Czynniki wywołujące chorobę nie do końca są jeszcze poznane. Bierze się pod uwagę rolę, między innymi, zaburzeń motoryki jelita, diety , a ponadtooraz dodatkowo czynników psychospołecznych. Można mówić o ogromnej roli uwarunkowań psychologicznych w powstawaniu zaburzeń czynnościowych jelit. Wystąpienie choroby bądź zaostrzenie jej objawów przeważnie ma związek z tak ciężkimi przeżyciami w życiu pacjenta jak śmierć drogiej osoby, utrata pracy czy np rozpad małżeństwa. Częściej niż inni chorują ci, którzy prowadzą nerwowy, stresujący tryb życia.
Aktualnie zespół jelita nadwrażliwego jest chorobą, którą możemy leczyć tylko objawowo, jako że jej patofizjologia jest niejasna. Terapię powinien prowadzić lekarz rodzinny. Zazwyczaj kierowanie chorego do specjalisty gastrologa nie jest konieczne.