Starcza demencja (czyli inaczej starcze otępienie) dzisiaj znana jest jako choroba Alzheimera. Chociaż choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia to niewątpliwie nie jedyną. Drugą co do częstości są zmiany naczyniowe w mózgu (miażdżycowe), które w pewnej grupie chorych współistnieją ze zmianami typowymi dla choroby Alzheimera – mówimy wtedy o tzw. otępieniu mieszanym.
Ogólnie rzecz ujmując rozpoznanie sprowadza się do zdiagnozowania otępienia, o postępującym charakterze, przy jednoczesnym braku współistnienia innych chorób neurologicznych, psychicznych czy też internistycznych, mogących tłumaczyć pojawienie się zaburzeń pamięci. Ważne jest wykluczenie zmian pourazowych czy zaburzeń pamięci w przebiegu przewlekłego stosowania leków osłabiających procesy pamięciowe.
Rozpoznanie opiera się na badaniu neurologicznym, psychologicznym i wykonaniu badań dodatkowych, które pomagają nam w odróżnieniu choroby Alzheimera od innych schorzeń, które też mogą powodować otępienie. Szczególnie należy położyć tutaj nacisk na wnikliwe i spersonalizowane w każdym przypadku postępowanie diagnostyczne.
Oprócz badania neurologicznego, psychiatrycznego, psychologicznego (testy diagnostyczne, pozwalające na szybką diagnostykę otępienia i określenia stopnia nasilenia zaburzeń pamięci) należy przede wszystkim zrobić jedno z badań radiologicznych: tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny mózgu.
Leczenie choroby Alzheimera nie sprowadza się jedynie do leczenia zaburzeń pamięci. Niemniej ważne jest również leczenie depresji i zaburzeń zachowania. Depresja jest częstym zjawiskiem towarzyszącym chorobie Alzheimera.